Uchwała Nr 1200/14 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego
z dnia 07 lipca 2014 r.

w sprawie podjęcia decyzji o zwrocie przez Beneficjenta – LAURA TOSCANI POLSKA Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w Szczecinie przy ul. Świerczewskiej 49, części środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013, na podstawie umowy o dofinansowanie UDA-RPZP.01.01.01-32-090/09-00 na realizację projektu pn. „Stworzenie nowatorskiego i unikatowego na skalę światową konceptu produkcji innowacyjnych farb w LAURA TOSCANI POLSKA Sp. z o.o.”

Na podstawie art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 t.j. ze zm.), art. 207 ust. 1 pkt 1, 2 i ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 t.j. ze zm.) oraz art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2 a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2013 r., poz. 596. ze zm.)

Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego uchwala, co następuje:

§ 1

1. Podejmuje się decyzję o zwrocie przez Beneficjenta – LAURA TOSCANI POLSKA Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w Szczecinie przy ul. Świerczewskiej 49 – części środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013, na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.01-32-090/09-00, na realizację projektu pn. „Stworzenie nowatorskiego i unikatowego na skalę światową konceptu produkcji innowacyjnych farb w LAURA TOSCANI POLSKA Sp. z o.o.” w łącznej kwocie 111 644,64 zł (słownie: sto jedenaście tysięcy sześćset czterdzieści cztery złote 64/100) wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.
2. Decyzja, o której mowa w ust. 1 stanowi załącznik do niniejszej uchwały.

§ 2

Wykonanie uchwały powierza się Marszałkowi Województwa Zachodniopomorskiego.

§ 3

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

UZASADNIENIE

 
Beneficjent LAURA TOSCANI POLSKA Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w Szczecinie przy ul. Świerczewskiej 49 w dniu 20 sierpnia 2010 r. zawarł z Województwem Zachodniopomorskim reprezentowanym przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, pełniącym na podstawie art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 06 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm., zwana dalej u.z.p.p.r.) rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013 (zwanej dalej IZ RPO WZ), umowę o dofinansowanie projektu nr UDA-RPZP.01.01.01-32-090/09-00 pn. „Stworzenie nowatorskiego i unikatowego na skalę światową konceptu produkcji innowacyjnych farb w LAURA TOSCANI POLSKA Sp. z o.o.”.
Pismem z dnia 2 grudnia 2013 r. IZ RPO WZ zawiadomiła Beneficjenta, iż w dniach 10,12,18 i 19 grudnia 2013 r. zostanie przeprowadzona wizyta kontrolna badająca zachowanie trwałości projektu. Jednocześnie zobowiązano Beneficjenta do przygotowania szeregu dokumentów związanych z przedmiotem kontroli.
W odpowiedzi na powyższe wiadomością e-mail z dnia 6 grudnia 2013 r. Syndyk Masy Upadłości poinformował IZ RPO WZ, że postanowieniem Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie z dnia 20 listopada 2013 r. ogłoszono upadłość LAURA TOSCANI POLSKA Sp. z o.o. obejmującą likwidację majątku.
W związku z ww. zawiadomieniem pismem z dnia 11 grudnia 2013 r., znak WWRPO.VI.4420.(1.1.1/2009/090).2013.AGR.02, IZ RPO WZ zwróciła się do Syndyka Masy Upadłości z prośbą o udzielenie informacji dotyczących realizowanego projektu.
W odpowiedzi na powyższe Syndyk Masy Upadłości pismem z dnia 20 grudnia 2013 r. udzielił IZ RPO WZ informacji w powyższym zakresie.
Mając na uwadze powyższą korespondencję, pismem z dnia 31 grudnia 2013 r. IZ RPO WZ zobowiązała Beneficjenta do przygotowania i dostarczenia w dniu 10 stycznia 2014 r. do siedziby Wydziału Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego dokumentów związanych z przedmiotem kontroli (o których była mowa w piśmie z dnia 2 grudnia 2013 r.).
Następnie w związku z kontrolą trwałości projektu Beneficjent pismem z dnia 7 stycznia 2014 r. zaznaczył, iż ze względu na pogorszenie się sytuacji na rynku materiałów budowlanych i wykończeniowych, które miało miejsce w latach 2012 i 2013, a związane z kryzysem gospodarczym, Spółka zmuszona była do radykalnego zmniejszenia kosztów działania, w tym także kosztów związanych z zatrudnieniem. Członkowie Zarządu prowadzili działalność do dnia 01 lutego 2013 r bez wynagrodzenia. Beneficjent podkreślił, iż do końca lipca 2013 r. Spółka prowadziła negocjacje w sprawie pozyskania inwestorów, a także nowych kontraktów, lecz ze względu na kryzys potencjalni inwestorzy nie zdecydowali się na dokapitalizowanie spółki. Dalej wskazano, iż pogłębiający się kryzys na rynku budowlanym pogorszył i tak trudną sytuację Spółki i skutkował koniecznością złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Spółka wskazała, iż do dnia ogłoszenia upadłości nie prowadziła wyprzedaży majątku, a także prowadziła sprzedaż towarów i materiałów. Ponadto Beneficjent poinformował IZ RPO WZ o datach ustania zatrudnienia pracowników.
Na mocy zapisów art. 26 ust. 1 pkt 14 oraz 35 e ust. 2 u.z.p.p.r. w dniu 10 stycznia 2014 r. IZ RPO WZ przeprowadziła kontrolę trwałości projektu. W toku czynności kontrolnych projektu stwierdzono, iż w realizowanym przez LAURA TOSCANI Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej projekcie nastąpiło naruszenie zasady trwałości projektu.
W nawiązaniu do przeprowadzonych czynności kontrolnych, pismem z dnia 19 marca 2014 r., Beneficjent przedłożył wyjaśnienia, powtarzając swoje stanowisko zaprezentowane w piśmie z dnia 7 stycznia 2014 r. Nadto poinformował IZ RPO WZ, iż w celu zmniejszenia kosztów działania zdecydowano o zmianie lokalizacji prowadzonej działalności, dzięki czemu nie doprowadzono do wzrostu zobowiązań spółki (zostały wypowiedziane dotychczasowe umowy dzierżawy lokalu biurowego i hali produkcyjnej). Dalej Spółka nadmieniła, iż w 2013 r. aż do ogłoszenia upadłości w dniu 19 listopada 2013 r. nie zaprzestała swojej działalności. Zarząd firmy nie tylko poszukiwał potencjalnych inwestorów, ale także aktywnie nowych klientów oraz rynków zbytu. Jednocześnie Beneficjent wskazał, iż starał się prowadzić działalność handlową i produkcyjną. Dowodem na to, w opinii Beneficjenta są załączone i zaksięgowane w roku 2013 faktury sprzedaży, z których ostatnia datowana jest na dzień 01 listopada 2013 r. Beneficjent zaznaczył, iż powyższe świadczy o prowadzeniu (w mniejszej niż zakładano skali) produkcji oraz podejmowania działań do momentu ogłoszenia upadłości przez sąd. Dodatkowo Spółka zaznaczyła, iż członkowie Zarządu na bieżąco w ciągu 2013 r. do dnia ogłoszenia upadłości zajmowali się utrzymaniem pełnej zdolności produkcyjnej Spółki, co dotyczyło konserwacji oraz bieżących napraw będących na stanie Spółki środków trwałych.
W odpowiedzi na powyższe IZ RPO WZ po analizie przedłożonych wyjaśnień, poinformowała Beneficjenta, iż podtrzymuje w całości swoje stanowisko zaprezentowane w protokole pokontrolnym, szczegółowo je uzasadniając.
W związku z powyższym, z uwagi na fakt, iż Beneficjent wykorzystał środki przekazane na realizację projektu z naruszeniem obowiązujących go w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 (zwanego dalej RPO WZ) procedur oraz niezgodnie z przeznaczeniem IZ RPO WZ pismem z dnia 26 marca 2014 r., wezwała Beneficjenta do zwrotu środków w łącznej kwocie 111 644,64 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.
Z uwagi na bezskuteczny upływ terminu wskazanego w wezwaniu do zwrotu środków z dniem 15 kwietnia 2014 r. wszczęte zostało wobec Beneficjenta postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków z tytułu płatności dokonanych w ramach RPO WZ na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.01-32-090/09-00. Jednocześnie Beneficjent został poinformowany o możliwości złożenia dowodów, wyjaśnień, zastrzeżeń. Następnie IZ RPO WZ wydłużyła termin na zakończenie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków z uwagi na terminy przewidziane na zapoznanie się przez Beneficjenta z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz umożliwienie wypowiedzenia się co do zgromadzonych materiałów, jak również z uwagi na skomplikowany charakter sprawy. Nadto pismem z dnia 19 maja 2014 r. Beneficjent został poinformowany o zamiarze zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie oraz został pouczony o prawach wynikających z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j. ze zm., zwanej dalej k.p.a.).
Mając na uwadze, iż do zadań IZ RPO WZ należy m.in. w oparciu o art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15 a u.z.p.p.r. ustalanie i nakładanie korekt finansowych, a także odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach u.f.p., IZ RPO WZ podjęła czynności zmierzające do odzyskania należnej jej kwoty. Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p., w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
– podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja, o której mowa w ust. 9, stała się ostateczna, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy (z zastrzeżeniem ust. 8 i 10).
W analizowanej sprawie Beneficjent wykorzystał środki przekazane mu na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.01-32-090/09-00 niezgodnie z procedurami obowiązującymi w ramach RPO WZ, do których stosowania był zobowiązany przystępując do konkursu nr RPOWZ/1.1.1/Schemat A/2009/1, a następnie w dniu 20 sierpnia 2010 r. podpisując umowę o dofinansowanie. Jednocześnie działanie Beneficjenta wypełnia także przesłankę, o której mowa w art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p. tj. wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem.
Pod pojęciem procedur, których naruszenie uprawnia do wydania decyzji określającej kwotę zwrotu, rozumiane są postanowienia dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystania dofinansowania, w tym zasady ponoszenia wydatków w ramach projektu, a także zapisy umowy o dofinansowanie, Wytycznych dla Wnioskodawców, Wytycznych do monitoringu i kontroli trwałości projektu. Ustawodawca nie przewidział zamkniętego katalogu procedur, na podstawie których wydatkowane są środki unijne związane z realizacją konkretnych programów operacyjnych. Do dofinansowania kwalifikowane są te projekty, które pozytywnie przeszły wszystkie etapy jego oceny, przeprowadzanej w ramach konkursu, a dofinansowanie jest możliwe w ramach dostępnej alokacji na realizację poszczególnych działań i priorytetów w ramach programu operacyjnego (zob. art. 28 ust. 1 pkt 3, art. 30a ust. 1 u.z.p.p.r.). Podstawę dofinansowania projektu stanowi m.in. umowa o dofinansowanie zawarta z beneficjentem przez instytucję zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane (art. 30 ust. 1 i 2 u.z.p.p.r.). Umowa jest zatem elementem projektu. W związku z powyższym, niewypełnienie postanowień umowy oraz dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystania dofinansowania, powoduje konieczność odzyskiwania przez IZ RPO WZ kwot podlegających zwrotowi. 
Natomiast wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem występuje m.in. wówczas, gdy poniesione przez Beneficjenta wydatki nie są związane bezpośrednio z realizacją projektu lub nie przyczyniają się do osiągnięcia celu określonego w umowie o dofinansowanie (tak: M. Szymański „Zwrot środków nieprawidłowo wykorzystanych przy realizacji programów Unii Europejskiej. Na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych, w: Kontrola Państwowa, rocznik LV, nr 2/331, s.13). Warto dodać, iż w orzecznictwie wskazuje się także, iż „nie jest dozwolone nawet jedynie tymczasowe wykorzystanie przydzielonych środków niezgodnie z zawartą umową dotacyjną i wskazanym w niej przeznaczeniem (…)” – tak Główna Komisja Orzekająca w orzeczeniu z dnia 17 listopada 2005 r. (DF/GKO/Odw.-56/73-74/2005/501, niepubl.).
Umowa o dofinansowanie, którą w dniu 20 sierpnia 2010 r. Beneficjent zawarł z Województwem Zachodniopomorskim, określa szczegółowe zasady dofinansowania projektu. W § 10 ust. 5 umowy Beneficjent w związku z realizacją projektu i w wykonaniu umowy zobowiązał się do przestrzegania właściwych przepisów prawa pierwotnego i wtórnego prawa wspólnotowego, właściwych przepisów prawa polskiego, w tym także wszelkich wytycznych do nich, a także obowiązujących odpowiednich reguł, zasad i postanowień wynikających z Programu, Uszczegółowienia Programu, obowiązujących procedur, wytycznych, informacji IZ RPO WZ.  Ponadto Beneficjent zobowiązał się do niedokonywania znaczącej modyfikacji projektu w rozumieniu art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (zwanego dalej rozporządzeniem Rady (WE) nr 1083/2006) (§ 16 ust. 6 umowy o dofinansowanie).
Tym samym, podpisując umowę o dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się do zrealizowania projektu w pełnym zakresie, w terminie wskazanym w umowie, z należytą starannością, zgodnie m.in. z umową i jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie, stanowiącym załącznik nr 1 do umowy, a także do zachowania jego trwałości przez okres 3 lat licząc od daty zakończenia realizacji projektu.
Aneksem nr UDA-RPZP.01.01.01-32-090/09-01 z dnia 9 listopada 2010 r. do umowy o dofinansowanie ustalono, iż zakończenie rzeczowe realizacji projektu nastąpi 31 sierpnia 2010 r., zaś zakończenie finansowe realizacji projektu nastąpi 29 czerwca 2010 r. Tym samym Beneficjent zobowiązany był do utrzymania trwałości projektu do dnia 31 sierpnia 2013 r. Analiza przedstawionych podczas czynności kontrolnych dokumentów księgowych (wydruki z wybranych kont za rok 2012, deklaracje VAT-7 za rok 2012 i 2013 (do listopada 2013 r.), rejestry VAT zakupu i sprzedaży za rok 2012, faktury sprzedaży za lata 2012-2013) oraz dokumentów otrzymanych od Syndyka Masy Upadłości (wniosek dłużnika o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego z dnia 20 sierpnia 2013 r., bilans sporządzony na dzień 31 lipca 2013 r. wraz z rachunkiem zysków i strat za okres 01 stycznia 2013 r. – 31 lipca 2013 r. i informacją uzupełniającą do rachunku zysków i strat) doprowadziła do wniosku, iż Beneficjent z końcem 2012 r. zaprzestał prowadzenia działalności produkcyjnej. Na podstawie analizy bilansu przedsiębiorstwa stwierdzono, iż stan aktywów trwałych (w tym wartości niematerialnych i prawnych i rzeczowych aktywów trwałych) oraz aktywów obrotowych (w postaci zapasów materiałów, produktów gotowych i towarów) w okresie od 31 grudnia 2012 r. do 31 lipca 2013 r. pozostał na niezmienionym poziomie. Jednocześnie na podstawie analizy rachunku zysków i strat stwierdzono, iż za okres 7 miesięcy roku 2013 Beneficjent nie naliczał amortyzacji od posiadanych składników majątku i nie uległ też zmianie stan zapasów. Z informacji uzupełniającej do bilansu i rachunku zysków i strat sporządzonej na dzień 31 lipca 2013 r. wynika, że spółka nie prowadziła działalności gospodarczej w związku z tym nie dokonywano odpisów amortyzacyjnych. Dochód wykazany w rachunku zysków i strat wynika z korekt i zwrotów. Zatem, mając powyższe na uwadze stwierdzono, iż Beneficjent w roku 2013 nie prowadził działalności produkcyjnej.
W tym miejscu wskazać należy, iż celem projektu pn. „Stworzenie nowatorskiego i unikatowego na skalę światową konceptu produkcji innowacyjnych farb w LAURA TOSCANI POLSKA Sp. z o.o.” była produkcja farb wodnych (farby bazowe i gotowe kolory) z wykorzystaniem infrastruktury zakupionej w ramach projektu. Zatem w wyniku zaprzestania działalności produkcyjnej nastąpiła zmiana charakteru
i warunków realizacji projektu.
Zaznaczyć należy, iż Beneficjent poprzez swoje działanie naruszył obowiązujące go zapisy umowy o dofinansowanie oraz przepisy prawa. Beneficjent zobowiązany jest do przestrzegania wyrażonej w art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 zasady trwałości projektu. Zgodnie z ww. przepisem trwałość projektu uznaje się za zachowaną, gdy projekt w ciągu 5 albo odpowiednio 3 lat od jego zakończenia nie zostanie poddany zasadniczym modyfikacjom:
a) mającym wpływ na jego charakter lub warunki jego realizacji lub powodującym uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny, oraz
b) wynikającym ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestania działalności produkcyjnej.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż znacząca modyfikacja projektu (niezachowanie trwałości projektu) oznacza spełnienie co najmniej jednego z warunków wskazanych w literze a) oraz co najmniej jednego z warunków wskazanych w literze b), a ponadto pomiędzy tymi warunkami musi zachodzić związek przyczynowo - skutkowy (tzn. lit. b) to przyczyna, a lit. a) skutek).
W analizowanej sprawie zasadę trwałości projektu należy rozpatrywać przede wszystkim pod kątem przesłanki zaprzestania działalności produkcyjnej i możliwego wpływu tej okoliczności na charakter lub warunki realizacji projektu lub na uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo. 
Zapisy dokumentów księgowych Beneficjenta świadczą o faktycznym zaprzestaniu z dniem 01 stycznia 2013 r. prowadzenia działalności produkcyjnej rozumianej jako przerwanie działań bezpośrednio związanych z realizowanym projektem, którego celem zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie była produkcja farb wodnych (farby bazowe i gotowe kolory) z wykorzystaniem infrastruktury zakupionej w ramach projektu. Tym samym bezspornie zaszła przesłanka określona w lit. b) art. 57 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006. Powyższe miało bezpośredni wpływ na charakter realizacji projektu (poprzez nieutrzymanie w 2013 r. wskaźników rezultatu) oraz warunki jego realizacji (poprzez nieutrzymanie celów projektu) (lit. a) art. 57 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006).
Omawiając warunki wskazane w literze a) art. 57 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006, podkreślić należy, iż Beneficjent podpisując umowę o dofinansowanie zobowiązał się do osiągnięcia i utrzymania przez okres 3 lat od ostatecznego zakończenia projektu (zakończenie rzeczowe realizacji projektu nastąpiło dnia 31 sierpnia 2010 r., zakończenie finansowe realizacji projektu nastąpiło dnia 29 czerwca 2010 r.). następujących wskaźników rezultatu (punkt C.11 wniosku o dofinansowanie nr WND-RPZP.01.01.01-32-090/09):
1) Liczba nowych miejsc pracy – 4 etaty,
2) Liczba nowych produktów wprowadzonych w przedsiębiorstwie w wyniku realizacji projektu – szt. 2.
Odnosząc się do wskaźnika Liczba nowych miejsc pracy wskazać należy, iż analiza przedstawionych przez Beneficjenta umów o pracę oraz świadectw pracy z zatrudnionymi w ramach realizacji projektu pracownikami prowadzi do wniosku, iż Beneficjent utworzył 4 nowe miejsca pracy w ilości 4 etatów. Jednakże ww. miejsca pracy nie zostały utrzymane w okresie trwałości projektu tj. do dnia 31 sierpnia 2013 r. W okresie, w którym trwałość projektu była zachowana (tj. do 31 grudnia 2012 r.) Beneficjent utrzymał 1 miejsce pracy (umowę z ostatnim pracownikiem rozwiązano w dniu 31 stycznia 2013 r.). IZ RPO WZ wskazuje, że mając na względzie zapisy Przewodnika, zgodnie z którym nowoutworzone miejsca pracy muszą być związane bezpośrednio z realizacją projektu, a ich trwałość powinna być przewidywana przez Beneficjenta na co najmniej okres trwałości projektu, czyli trzy lata od ostatecznego zakończenia, Beneficjent nie utrzymał zrealizowanej wartości ww. wskaźnika rezultatu. Odnosząc się zaś do wskaźnika Liczba nowych produktów wprowadzonych w przedsiębiorstwie w wyniku realizacji projektu, który zgodnie z zapisami Przewodnika opisuje ilość nowych usług, jakie pojawią się w ofercie przedsiębiorstwa w wyniku realizacji projektu, podkreślić należy, iż podczas czynności kontrolnych ustalono, iż Beneficjent wprowadził w 2010 r. na rynek 2 nowe produkty (farby bazowe oraz gotowe kolory). Jednakże w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności produkcyjnej rozumianym jako przerwanie działań bezpośrednio związanych z realizowanym projektem, oczywistym jest, że powyższy wskaźnik nie został utrzymany w okresie trwałości projektu.
Zgodnie z publikacją Ministerstwa Rozwoju Regionalnego pn. „Zagadnienia zachowania trwałości projektu współfinansowanego z funduszy europejskich” zmiana charakteru operacji może być oceniana przez pryzmat mi.in stopnia osiągania zakładanych wskaźników realizacji projektu. Mając na względzie fakt, iż Beneficjent w całości nie utrzymał osiągniętych wskaźników rezultatu przyjąć należy, iż powyższe miało wpływ na zmianę charakteru realizacji projektu.
Ponadto zaprzestanie prowadzenia działalności produkcyjnej miało bezpośredni wpływ na warunki realizacji projektu, albowiem nie został osiągnięty zakładany cel projektu tj. produkcja farb wodnych (farby bazowe i gotowe kolory) z wykorzystaniem infrastruktury zakupionej w ramach projektu.
Podsumowując zaszła przesłanka określona w lit. b) art. 57 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006.
Mając na względzie powyższe rozważania podkreślić należy, iż zaprzestanie z dniem 01 stycznia 2013 r. prowadzenia działalności produkcyjnej rozumianej jako przerwanie działań bezpośrednio związanych z realizowanym projektem ((lit. a) art. 57 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006) miało bezpośredni wpływ na charakter realizacji projektu (poprzez nieutrzymanie w 2013 r. wskaźników rezultatu) oraz warunki jego realizacji (poprzez nieutrzymanie celów projektu) ((lit. b) art. 57 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006). Jednocześnie wystąpienie drugiej z ww. przesłanek stanowi konsekwencję wystąpienia pierwszej z nich, tym samym doszło do znaczącej modyfikacji projektu w rozumieniu art. 57 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006.
Odnosząc się do przedłożonych pismem z dnia 19 marca 2014 r. wyjaśnień, iż Zarząd Spółki do dnia ogłoszenia przez sąd upadłości prowadził sprzedaż towarów i materiałów, a Spółka nie zaprzestała działalności (na dowód powyższego Beneficjent załączył faktury sprzedaży VAT nr: 1/06/N/2013 z dnia 30 czerwca 2013 r., 2/11/N/2013 z dnia 01 listopada 2013 r., 3/11/N/2013 z dnia 01 listopada 2013 r.) IZ RPO WZ podkreśla, iż w kontekście wniosków płynących z pozostałych przedłożonych dokumentów księgowych (w tym m.in. wydruków z wybranych kont za rok 2012, deklaracji VAT-7 za rok 2012 i 2013 (do listopada 2013 r.), rejestrów VAT zakupu i sprzedaży za rok 2012, faktur sprzedaży za lata 2012-2013, bilansu sporządzonego na dzień 31 lipca 2013 r. wraz z rachunkiem zysków i strat za okres 01 stycznia 2013 r. – 31 lipca 2013 r. i informacji uzupełniającej do rachunku zysków i strat) przedłożone przez Spółkę  faktury sprzedaży VAT nr: 1/06/N/2013 z dnia 30 czerwca 2013 r., 2/11/N/2013 z dnia 01 listopada 2013 r., 3/11/N/2013 z dnia 01 listopada 2013 r., które miałyby potwierdzać kontynuowanie działalności, nie stanowią wystarczającego potwierdzenia, iż po wskazanej w protokole pokontrolnym dacie 31 grudnia 2012 r. przez Beneficjenta była prowadzona działalność produkcyjna, która pozostawałaby bez wpływu na charakter i warunki realizacji projektu. Zapisy ww. dokumentów księgowych wprost świadczą o faktycznym zaprzestaniu prowadzenia działalności produkcyjnej rozumianej jako przerwanie działań bezpośrednio związanych z realizowanym projektem. Ponownie podkreślić należy, iż projekt pn. „Stworzenie nowatorskiego i unikatowego na skalę światową konceptu produkcji innowacyjnych farb w LAURA TOSCANI POLSKA Sp. z o.o.” miał na celu produkcję farb wodnych z wykorzystaniem infrastruktury zakupionej w ramach projektu. Dodać należy, iż powyższe zaprzestanie działalności produkcyjnej miało bezpośredni wpływ, z przyczyn szczegółowo omówionych wcześniej, na charakter realizacji projektu oraz warunki jego realizacji. Z uwagi na powyższe, w związku z nieutrzymaniem trwałości projektu przez okres 3 lat licząc od dnia zakończenia realizacji projektu, Beneficjent swoim działaniem naruszył przepis prawa oraz zapisy umowy o dofinasowanie, co w konsekwencji doprowadziło do wykorzystania środków z naruszeniem procedur (art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.).
Podpisując umowę o dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się także do pisemnego informowania IZ RPO WZ o każdej zmianie formy prawnej i formy działalności (w tym dopiero planowanych czy przewidywanych), złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub postawieniu w stan likwidacji, albo podleganiu zarządowi komisarycznemu, ustanowieniu wobec niego kuratora, bądź zawieszeniu swej działalności lub gdy jest przedmiotem postępowań prawnych o podobnym charakterze, w terminie do 3 dni od dnia wystąpienia powyższych okoliczności (§ 10 ust. 2 pkt 5 umowy o dofinansowanie). Beneficjent nie poinformował IZ RPO WZ o złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w ww. terminie, naruszając tym samym obowiązujące go w ramach RPO WZ  procedury. Z postanowienia Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie wynika, iż dnia 20 listopada 2013 r. ogłoszono upadłość Laura Toscani Polska Sp. z o.o. obejmującą likwidację majątku. Zawiadomienie IZ RPO WZ o zaistniałej okoliczności nastąpiło dopiero po ogłoszeniu upadłości (e-mail Syndyka Masy Upadłości z dnia 6 grudnia 2013 r.).
Nadto mając na względzie brzmienie wyżej cytowanego § 10 ust. 2 pkt 5 umowy o dofinansowanie, odnosząc się jednocześnie do informacji przedłożonej przez Beneficjenta pismem z dnia 19 marca 2014 r. o wypowiedzeniu dzierżawy lokalu biurowego (adres siedziby oraz adres do korespondencji wskazany w umowie o dofinansowanie) i hali produkcyjnej oraz zmianie lokalizacji prowadzenia działalności, zwraca się uwagę, iż zmiana adresu wymagała pisemnego poinformowania IZ RPO WZ. Beneficjent nie informując IZ RPO WZ o dokonanych zmianach w tym zakresie, bezsprzecznie także i tym naruszył procedury obowiązujące go w ramach RPO WZ.
Podkreślić należy, iż Beneficjent był zobowiązany do realizowania projektu zgodnie z umową, Wytycznymi dla Wnioskodawców oraz przepisami prawa. Zaznaczyć należy, iż przystąpienie Beneficjenta do ubiegania się o dofinansowanie oznacza m.in. akceptację obowiązujących Wytycznych oraz innych norm wynikających z dokumentacji aplikacyjnej oraz przepisów prawa. Skorzystanie z możliwości dofinansowania nie jest obowiązkiem.
Beneficjent składając wniosek aplikacyjny, a następnie w dniu 20 sierpnia 2010 r.  podpisując umowę o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.01-32-090/09-00 zaakceptował zapisy przedmiotowych dokumentów i zobowiązał się realizować projekt zgodnie z ich brzmieniem.
Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, iż Beneficjent działał w sposób sprzeczny z umową o dofinansowanie oraz przepisami prawa, co w konsekwencji doprowadziło do wykorzystania środków z naruszeniem obowiązujących w ramach RPO WZ procedur (art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.). Jednocześnie działanie Beneficjenta wypełnia także dyspozycję art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p., albowiem zaprzestanie prowadzenia działalności produkcyjnej rozumianej jako przerwanie działań bezpośrednio związanych z realizowanym projektem doprowadziło do niezrealizowania celów projektu, a zatem poniesione przez Beneficjenta wydatki w części, w której powinien był utrzymać inwestycje przez okres 3 lat licząc od daty zakończenia realizacji projektu, nie przyczyniają się do zrealizowania bezpośredniego celu projektu tj. produkcji farb wodnych z wykorzystaniem infrastruktury zakupionej w ramach projektu. Tym samym wydatki poniesione przez Beneficjenta w części, w której powinien był utrzymać inwestycje przez okres 3 lat licząc od daty zakończenia realizacji projektu zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem.
Z uwagi na powyższe, mając na względzie fakt, iż jedną z kompetencji, a zarazem obowiązków ustawowych IZ RPO WZ jest prowadzenie kontroli realizacji poszczególnych projektów w ramach RPO WZ, a także odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, IZ RPO WZ podjęła niezbędne czynności zmierzające do odzyskania środków nieprawidłowo wydatkowanych przez Beneficjenta. Wskazać należy, iż obowiązkiem IZ RPO WZ jest nie tylko ustalanie zasad konkursu, zawieranie umów z beneficjentami czy zarządzanie środkami finansowymi przeznaczonymi na realizację programu operacyjnego, ale również czuwanie nad przebiegiem realizacji projektu i weryfikowanie czy w całym okresie realizacji, projekt, na który przekazano środki publiczne, realizowany jest zgodnie z prawem oraz zasadami określonymi przez IZ RPO WZ dla danego konkursu. W przeciwnym razie zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. IZ RPO WZ zobowiązana jest dochodzić zwrotu środków od Beneficjenta.
Podkreślić należy, iż art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, który określa zasadę trwałości projektu w ust. 3 wskazuje, iż kwoty nienależnie wypłacone podlegają procedurze odzyskiwania zgodnie z art. 98–102 przedmiotowego rozporządzenia. Wskazać należy, iż adresowany do państw członkowskich art. 98 ww. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 w ust. 1 stanowi, że państwa członkowskie w pierwszej kolejności ponoszą odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości, działając na podstawie dowodów świadczących o wszelkich większych zmianach mających wpływ na charakter lub warunki realizacji lub kontroli operacji, lub programów operacyjnych oraz dokonując wymaganych korekt finansowych. Zgodnie z ust. 2 ww. rozporządzenia państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze.
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 reguluje wprawdzie procedury odzyskiwania środków wypłaconych z funduszy unijnych, w tym korekty finansowe do których dokonywania zobowiązane są państwa członkowskie, jednak wskazane wyżej rozporządzenie wprowadza przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na poziomie prawa unijnego, zobowiązując państwa członkowskie do przyjęcia odpowiednich środków gwarantujących właściwe funkcjonowanie ich systemów zarządzania i kontroli, bowiem za sposoby i kontrolę wykorzystania środków powinny w pierwszym rzędzie odpowiadać państwa członkowskie. Nakazuje również określić zobowiązania państw członkowskich odnośnie do systemów zarządzania i kontroli, poświadczania wydatków oraz zapobiegania, wykrywania i korygowania nieprawidłowości i naruszeń prawa Wspólnoty, w celu zagwarantowania wydajnej i prawidłowej realizacji programów operacyjnych. Z uwagi na to postawy i tryb działania organów krajowych w zakresie wykrywania nieprawidłowości, ustalania i nakładania korekt należy szukać w przepisach prawa krajowego, albowiem rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 takich postanowień nie zawiera. Tymi przepisami są właśnie przepisy u.z.p.p.r. i u.f.p., tj. art. 207 u.f.p., art. 26 ust 1 pkt 15 i 15 a u.z.p.p.r. (tak m.in. wyr. WSA w Gliwicach III SA/GI 603/12).
Zatem mając na względzie ww. zapisy podkreślić należy, iż wysokość korekty finansowej została nałożona proporcjonalnie do charakteru, wagi oraz okresu, w którym Beneficjent nie dokonał zasadniczej modyfikacji projektu w rozumieniu art. 57 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 (IZ RPO WZ uwzględniła proporcje, w jakiej Beneficjent wypełnił zobowiązanie utrzymania inwestycji przez okres 3 lat). Zgodnie z powyższym korektę finansową wyliczono w następujący sposób:
a.  Dane dotyczące projektu:
• Data zakończenia realizacji projektu: 31 sierpnia 2010 r.
• Okres trwałości projektu: 3 lata od daty zakończenia realizacji projektu: 31 sierpnia 2013 r. tj. 1096 dni.
• Data utrzymania projektu: 31 grudnia 2012 r.
• Wartość dofinansowania przekazana Beneficjentowi: 503 549,48 zł.
b. Wyliczenie korekty finansowej:
 01 stycznia 2013 r. – 31 sierpnia 2013 r. = 243 dni
 (243 / 1096) x 503 549,48 zł = 111 644,64 zł
Zatem łączną korektę finansową nałożono w wysokości 111 644,64 zł, którą należy powiększyć o odsetki liczone jak dla zaległości podatkowych.
Zaznaczyć należy, iż w analizowanej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 207 ust 1 pkt 1 i 2 u.f.p., skutkujące koniecznością odzyskania przez IZ RPO WZ środków w trybie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o zwrocie.
Jednocześnie wskazać należy, iż Beneficjent dopuścił się nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, przez którą rozumieć należy jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Mając powyższe wskazać należy, iż do stwierdzenia nieprawidłowości konieczne jest wystąpienie łącznie trzech podstawowych elementów tej definicji: naruszenie prawa, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje choćby potencjalną szkodę finansową w budżecie ogólnym Unii Europejskiej. Należy wskazać, iż zarówno Komisja Europejska, jak i Europejski Trybunał Sprawiedliwości przyjmują szeroką wykładnię przesłanki naruszenia prawa wspólnotowego, która obejmuje tak naruszenie prawa unijnego, jak i prawa krajowego, którego poszczególne regulacje zostały przytoczone powyżej na etapie opisu nieprawidłowości jakiej dopuścił się Beneficjent. Zaś wykrycie takowego naruszenia i uznanie go za nieprawidłowość rodzi obowiązek nałożenia korekty finansowej (art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006). Ponadto zaznaczyć należy, iż definicja nieprawidłowości odnosi się także do potencjalnej szkody w unijnym budżecie ogólnym, a więc sytuacji, w której niewykrycie nieprawidłowości poniesionego wydatku prowadziłoby do starty w budżecie UE przez jego sfinansowanie. Podkreślić należy, iż powyższa sytuacja dotyczy nie tylko faktycznej szkody spowodowanej przez nieprawidłowość, ale także stopień zagrożenia, jaki jej istnienie wywiera na inne wydatki dokonane w ramach programu operacyjnego. Podobnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w wyroku z dnia 6 grudnia 2012 r. (sygn. akt. III SA/Łd 828/12) „nieprawidłowością w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 jest więc także naruszenie prawa (zarówno UE jak i przepisów krajowych), które mogłoby spowodować szkodę w budżecie Unii Europejskiej, choć w okolicznościach konkretnej sprawy szkody tej nie spowodowało. Wystarczy potencjalna możliwość, że szkoda taka mogłaby wystąpić.” W przedmiotowej sprawie Beneficjent poniósł wydatki z naruszeniem przepisów prawa, umowy oraz Wytycznych obowiązujących w ramach RPO WZ, narażając budżet UE na straty, bowiem poniósł wydatki niezgodnie z obowiązującymi procedurami oraz niezgodnie z przeznaczeniem. Podkreślić należy, iż w tym przypadku szkoda to środki, które nie służą osiągnięciu celu projektu, a zatem nie powinny być przez Beneficjenta wykorzystane i wypłacone z budżetu UE, a powinny służyć innym celom. Przedmiotowe środki nie służą realizacji celu projektu, bowiem Beneficjent dopuścił się naruszenia zasady trwałości projektu określonej w art. 57 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.
Mając na uwadze całość dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności umowę o dofinansowanie wraz z zawartymi aneksami, wyniki kontroli, korespondencję z Syndykiem Masy Upadłości oraz Beneficjentem, wniosek o dofinansowanie koniecznym jest podjęcie decyzji administracyjnej w przedmiocie zwrotu środków.